6 maart. Om iets over middernacht staan we in de lange-lange rij om in te checken voor de reis terug naar Nederland. Beide kindjes zijn nog wakker. Omdat we deze keer midden in de nacht vertrekken hopen we slapende kindjes mee te nemen in het vliegtuig. Niets is minder waar. Pas na een anderhalf uur vliegen om 4.00 uur in de nacht vallen ze in slaap. Jente net als op de heenreis in de voor Imme bestemde doos die op de grond staat en Imme bij Klaas op schoot. Omdat het een lange nacht wordt – we reizen deze keer tegen de tijd in – hopen we nog ze op deze manier gelijk terug te hebben in een Nederlands ritme. Mooi niet. Na twee uur is Imme weer klaarwakker en blijft wakker tot een uur voor de landing. Jente is vier uur later alweer wakker en slaapt pas weer in als we haar ’s middags thuis op bed leggen. De vele wakkere uren verlopen als op de heenreis moeizaam. Vliegen met kleine kinderen, zeker zo’n lange vlucht, is en blijft gewoon niet leuk.

Op Schiphol staan de beide zussen en moeder van Els met welkomstballonnen ons op te wachten. Jente herkent ze gelijk en rent enthousiast naar de glaswand met in haar kielzog Imme op haar piepschoentjes. De vermoeidheid is gelijk verdwenen en maakt plaats voor een eufore stemming. Het is niet meer te voelen dat we net een lange slapeloze nacht achter de rug hebben. We zijn weer thuis!

Als we een klein uurtje later met ons vieren in de eigen auto terug naar huis rijden, betrekt Jente’s gezicht. Ze wil niet naar ‘deze’ huis. Gelukkig zijn de familieleden daar weer en haar eigen speelgoed, de roze fiets en knorretje. Dat maakt veel goed. Imme is door het dolle heen en rent van kamer naar kamer, van familielid naar familielid. Zij vindt het duidelijk wel geweldig weer thuis te zijn en verzet zich hevig als we haar twee uur later op bed proberen te leggen. Jente wil niets liever dan lekker haar bedje in. Om de meiden weer terug in het ritme te krijgen maken we ze drie uur later weer wakker. Bij Imme is dat geen probleem, maar Jente weigert wakker te worden. Als we haar dan maar slapend naar de huiskamer brengen wordt ze even wakker. Demonstratief pakt ze knuffel Knorretje op en duikt eigengereid weer haar bed in en gaat vandaag niet meer wakker worden. Al haar ‘nieuwe’ oude speelgoed, Linda die er nog is, het kan haar allemaal gestolen worden. Ook wij liggen voor acht uur ’s avonds in bed. We zijn nog niet van de jetlag verlost.

5 maart. Ook vandaag lukt het maar niet om in beweging te komen. We weten dat we een vol programma hebben maar genieten zo van de rust die hier over ons komt dat we pas om elf uur in de taxi naar Lukdok zitten. Dat is de winkel waar we moeten zijn voor onze laatste inkopen hebben zowel Oh als Pauline ons verzekerd.

Lukdok blijkt inderdaad de winkel te zijn waar we voor onze laatste wensen terecht kunnen. En met ons busladingen toeristen merken we al snel. Het is er dringen samen met Russiche en Chinese toeristen, en dat zijn niet de leukste kunnen we vertellen. Overal waar we komen in Thailand raken mensen vertederd van onze meiden, maar hier zijn ze vooral een sta-in-de-weg. We moeten oppassen dat ze niet onder de voet worden gelopen door het graaiende kooplustige publiek. Het lijken de Dol Dwaze Dagen van de Bijenkorf wel. Waar onze kindjes normaal gesproken op veel vertedering kunnen rekenen moeten we hier oppassen dat ze niet onder de voet gelopen worden door kooplustigen. We slaan onze slag, kopen de laatste cadeaus en nog twee van die grote heerlijke Thaise lounge-kussens voor thuis.

Een paar dagen voor onze komst zijn op het strand van Jomtien/Pattaya twee Russiche toeristen in koelen bloede neergeschoten. We hoorden er al van op Koh Chang. Het officiële onderzoek naar de toedracht is nog in volle gang maar de speculaties zijn legio. Onze ervaringen wat betreft veiligheid in Thailand zijn heel positief. We hebben ons geen enkele keer bedreigd gevoeld. Sterker nog, door de veilige atmosfeer zijn we steeds nonchalanter gaan omspringen met onze eigen spullen. We laten rustig de deuren openstaan van ons onderkomen als we een dag op stap gaan. Een laptop of fotocamera ligt voor het grijpen maar we zijn absoluut niet bang dat deze verdwenen kunnen zijn als we terugkomen. Gevaar komt ook niet van de Thai. De enige keer dat we niet onze tas mee mochten nemen in de winkel was in de westerse supermarkt in Khao Lak, die vooral door toeristen bezocht werd. Het lijkt de keerzijde van de toeristenindustrie. Import van criminaliteit.

’s Middags vallen zowel Jente als Imme in een diepe slaap. Het geeft ons de ruimte om op ons gemak te pakken. Onze laatste maaltijd in Thailand wordt bezorgd door de pizzakoerier. Geheel niet Thais, maar zo lekker.

Stipt om tien uur ’s avonds staat onze taxibus klaar voor vertrek. Beide kindjes zijn wakker en vol met adrenaline voor de komende reis. Ook wij zijn klaar voor het afscheid van Thailand, met bloedend hart, dat wel.

4 maart. Een niet gehorig huis met meer slaapkamers, airco, keuken en televisie met zwembad en zee binnen handbereik. Het is echt ideaal en geeft een rust die we op andere plekken hebben nagestreefd maar nooit helemaal bereikten. We genieten er vandaag met volle teugen van en komen er maar niet toe in actie te komen en het huis te verlaten. De kindjes slapen lang en diep in de eigen airco-gekoelde slaapkamers en zijn vrolijk en relaxt aan het rondscharrelen als ze wakker zijn. Ook zij lijken het vandaag prima naar hun zin te hebben en geen andere activiteiten nodig te hebben. Voor ons is er plots tijd voor elkaar, om de weblog bij te werken, mail te beantwoorden en terug te kijken op onze reis.

Het voelt vandaag als de laatste echte vakantiedag. Morgen moeten we nog op cadeautjesjacht, onze tassen pakken en onszelf en de kindjes zo uitgerust mogelijk ’s nachts naar het vliegveld laten brengen. Maar vandaag hoeft niks en kan nog alles.

 Als we eindelijk in actie komen moeten we nog opschieten om voor het invallen van de duisternis in het beloofde zwembad te liggen. Pauline’s dochter Annemarie gaat nog even met ons mee en onze meiden vinden dat helemaal geweldig. Ook het eten op het strand is een succes. En alsof het wordt aangevoeld verschijnt er op onze laatste axond op het strand plots een baby-olifant die door Jente en Imme gevoerd mag worden. Wij gaan hele warme herinneringen krijgen aan Pattaya…

3 maart. We gaan. Om 9.15 uur komt de taxi die ons naar Pattaya brengt. Over de mail hebben we de laatste dagen contact gehad met Pauline, de beheerster van mythairesort waar we onze reis ook gestart zijn. Ze zit midden in de verhuizing naar het huis waar wij in december tien dagen hebben verbleven. Ze heeft besloten dit huis zelf te gaan bewonen waardoor haar eigen oude woning nu vrijkomt. Daar mogen we de laatste dagen in Thailand verblijven, zolang we maar niet letten op de rommel door de verhuizing. Jente’s herinneringen aan Pattaya zijn vaag. Als we vertellen over het zwembad waar zij voor het eerst ‘plons in de water’ deed, lijkt er wel herkenning boven te komen.

  Afscheid nemen van Koh Chang is vooral afscheid nemen van Chris, Oh en Save. Gisteren heeft Jente al afscheidscadeautjes aan Safe en zijn moeder uitgedeeld. Met zijn vijf jaar begrijpt Safe beter hoe definitief het afscheid van zijn speelkameraadje is. Na een laatste dikke knuffel met Jente laat hij zijn stoere houding vallen en laat zijn tranen de vrije loop. Jente is onder de indruk van zijn tranen maar heeft zelf geen moeite met afscheid nemen. ‘Joehoe Safie, wij gaan naar het zwembad’, roept ze hem als laatste door het autoruitje toe terwijl hij haar met rode betraande ogen uitzwaait. Zij is duidelijk alweer in beslag genomen door het nieuwe avontuur dat lokt.

De reis naar Pattaya verloopt op rolletjes. Doordat we met taxi en al op de boot gaan, hoeven we ons niet druk te maken over de bagage, die de afgelopen tijd in volume is gegroeid. Met een taxichauffeur die gelukkig de weg wel kent, zijn we ook in korte tijd op de plaats van bestemming. Het weerzien met Pauline en haar oudste dochter Annemarie is heel hartelijk. Het voelt een beetje als thuiskomen. Wel is het even slikken als we zien waar we in terecht komen: midden in een verhuizing. Met zoveel spullen voor het grijpen vrezen we het ergste door Imme’s gooi en smijtwerk van de afgelopen tijd. Het valt gelukkig mee, we kunnen de ergste rommel afbakenen met de banken die er staan.

’s Avonds eten we op het strand, het plekje waar we goede herinneringen aan hebben. Er hangt nog dezelfde relaxte sfeer als in december. Echt herkent worden we na drie maanden niet meer. Het maakt niet uit voor het plezier wat we weer beleven aan deze avond.

2 maart. Chris is een Engels/Amerikaanse/Joodse man en de onofficiële eigenaar van de Funky Hut. Hij is de bron van veel verhalen over het strand en haar bewoners. Inmiddels is hij 59 geworden en heeft de nodige lichamelijke klachten. Hij heeft flink overgewicht, loopt moeizaam maar doet desalniettemin het leeuwendeel van de bediening zelf. Zijn twee Cambodjaanse werknemers mogen assisteren maar Chris bedient zijn gasten het liefst zelf, zodat hij regelmatig de kans krijgt te informeren naar hun welbevinden en hen te voorzien van anekdotes uit zijn bijna onuitputtelijke arsenaal eigen verhalen.

Het duurt lang voordat we uit de losse verhalen die hij gevraagd en ongevraagd vertelt zijn levensverhaal kunnen samenstellen. Vanaf de eerste dag voelen we echter al dat je hem niet als zo maar een ober kunt behandelen. Gasten die we dat wel zien doen worden nog steeds bediend maar kunnen zijn extra service op hun buik schrijven. Chris heeft zijn nieuwe uitdaging gevonden in het gasten naar de zin te maken. Maar het liefst wel op zijn eigen voorwaarden. Door de prijzen van zijn bungalows flink te laten fluctueren, weet hij de interessante gasten te behouden en de lastige klanten buiten de deur te houden of te werken. Wij ontmoeten daardoor steeds hele speciale andere gasten.

Voor zijn complete verhaal moet je echter toch zelf een bezoek van een aantal weken aan de Funky Hut op Dan Khao Beach in Koh Chang brengen. Informeer dan eens naar zijn periodes in Engeland, Amerika, Hongkong, India en Thailand en vergeet vooral niet te vragen hoe hij zijn vliegbrevet is kwijtgeraakt…

Na bijna een maand zijn wij erg verslaafd geraakt aan zijn verhaalkunst al beginnen er over en weer wat tekenen van vermoeidheid zichtbaar te worden. De drukte door onze kinderen geeft jeu, maar kost hem ook veel energie, zeker omdat onze omgang met zijn zoontje Safe hem voortdurend voor nieuwe uitdagingen plaatst en zijn strakke regels regelmatig op de helling zet. Ons vertrek zal zeker een bijdrage leveren aan de rust waar hij naar verlangt aan het eind van het seizoen en de start van het regenseizoen, zijn favoriete periode van het jaar.

1 maart. Mrs. Pudding heeft een echtgenoot: mr. Pudding. Eens was hij de eigenaar van de braakliggende grond aan de andere kant van de Funky Hut. Door dit te verkopen was hij in staat een eigen vissersboot te kopen. Het bleek niet zijn metier. De boot verging en hij bleef berooid achter. Natuurlijk was mrs. Hier laaiend over. En nadat hij ook nog eens een affaire bleek te hebben met een andere vrouw, hebben zijn kinderen erg hun best moeten doen om hun moeder te overtuigen hem hier te laten blijven wonen.

Mr. Pudding staat bekend als an excellent cook. Dagelijks zien we hem bij eb de drooggevallen zee, de kust en zijn voormalige, nog steeds braakliggende terrein afstruinen. Zo weet hij ingrediënten te verzamelen voor zijn zeer exclusieve en beroemde maaltijden. Een deel van de kennis heeft hij doorgegeven aan zijn dochter, die inmiddels voor Eddy kookt. Op sommige dagen laat hij vrienden mee eten en wij vermoeden dat de nachtelijke geluidsoverlast hier mee te maken heeft.

De laatste dagen van ons verblijf wordt er plots hard gewerkt voor het huisje van de Puddings. Mr. heeft een oude sloep op de kop weten te tikken en hij, en een aantal lokale vissers werken er hard aan om deze weer zeeklaar te maken. Na drie dagen is de klus geklaard en wordt ons rustige strandje plots opgeschrikt door knallend vuurwerk. De Thaise variant van de champagnefles, suggeren we bij Chris. Nee, zegt deze, het hoort bij het jaarlijkse onderhoud om een goede vaart te waarborgen. Mr. Pudding zal de komende tijd naast de schaaldieren die hij met zijn zoons wadend kan vangen, zijn menu kunnen aanvullen met vis gevangen vanuit zijn sloep.

Els en Jente gaan vandaag voor het laatst met de taxi naar White Sand Beach. Het is drukkend warm en Jente is vandaag niet op haar best. Door haar bij veel aankopen te betrekken en haar keuzes te laten maken voor cadeautjes weet Els de stemming er nog wat in te houden. Tijdens de wandeling van de boot naar de Funky Hut weigert Jente nog één stap te zetten en kan Els niet anders dan haar (en de tassen met gekochte cadeaus) te dragen. Dit is bijna niet te doen in deze hitte. Maar al na een paar meter zwoegen en zweten stopt er een Thaise vrouw op een brommertje die aanbiedt ons te brengen. Ai, zonder helm en zoveel bagage, maar we hebben geen alternatief. Jente vindt het geweldig en haar stemming slaat direct om.

28 februari. Mrs. Pudding komt vaak voor in Chris’ verhalen. Zij is de landlady aan wie hij de rent moet betalen. Ze is ook de eigenaresse van de grond waarop Eddy en Ting-Tong wonen. Daar weer tussen staat een huisje waarin ze zelf woont, met haar uitgebreide drie-generatie-familie. Achter hun eigen huis hebben ze een flink terras dat veel weg heeft van een restaurant. In de avonduren is er vaak actie op hun terrein. Hoe en wat precies weten we nog steeds niet maar het lijkt te maken te hebben met de befaamde kookkunsten van Mrs. Puddings echtgenoot. Het schijnt dat de lokale vissers hier met regelmaat hun magen vullen, waarbij uiteraard het bier dan rijkelijk vloeit.

De Puddings kunnen fantastisch luieren. Een hoekje van Eddy’s terras én een hangmat ervoor op het strand lijkt voor dit doel gereserveerd. Op ieder tijdstip van de dag liggen er wel een paar familieleden te hangen, wachtend op beweging op het strand. Dochter Pudding is sinds kort echter de kok in Eddy’s restaurant. Als er een bestelling komt zie je haar moeizaam opkomen uit de hangmat en naar de keuken sloffen. Oef, wat een werk. Bij actie op het strand heb je echter een enthousiast publiek aan ze. Zodra Imme met haar vleugeltjes in zee duikt zie je de hoofden overeind komen. Er gebeurt wat.

Eddy’s bungalows staan ook op het terrein van de Puddings. Echter niet op die van Mrs., maar op die van haar broer. De broer is minder gecharmeerd van Ed, als zijn zuster is. Hij heeft bovendien te maken met de moeder van Oh, Chris vrouw, die het buurresort runt en ook op zijn deel van de erfenis staat.

Vandaag proberen wij de vliegers uit die we gister in Trat hebben gekocht. Er staat niet veel wind en soms valt deze zelfs volledig weg. Het geren over het strand werkt echter aanstekelijk en voor we het weten is ook Eddy met een van de Pudding-nazaten in de weer. We krijgen de vliegers niet de lucht in maar wel de hele familie Pudding overeind om het schouwspel vanaf hun hoekje van het terras beter te kunnen volgen.

27 februari. Als we Jente voorbereiden op onze terugkeer naar Nederland geeft ze aan dat ze zin heeft om de oma’s weer te zien, haar fiets in Nederland, het park. Als we over haar kinderdagverblijf Inimini beginnen wordt ze echter boos. Daar wil ze niet naar toe. Ze wil net als Safe naar school. Om dit doel te bereiken smokkelt ze zelfs al met haar leeftijd en steekt nu regelmatig vier vingers op als we vragen naar haar leeftijd. Een bezoekje aan een school, hoe anders ook als in Nederland, lijkt ons wel op zijn plaats. Vandaag gaan we naar Trat, de provinciehoofdstad. Maar voor we de boot van 9.00 uur naar het vaste land nemen, gaan we mee met Safe. Chris brengt hem naar school in een niet toeristisch dorpje, 10 kilometer verderop.

Het kleine schooltje waar Safe naartoe gaat ziet er knus en vriendelijk uit. Het bestaat uit houten barakken en een houten tempel ernaast. Zoals op alle scholen in Thailand zijn de kinderen uniform gekleed. Veel leren doet hij er niet, denken zijn ouders. De meeste tijd wordt besteed aan spelen en het kijken naar de televisie. En ’s middags van twaalf tot drie moeten de kinderen, tot grote frustratie van Safe, slapen. Voor de betere scholen moet je op het vaste land zijn. Oh en Chris zien er tegenop omdat Safe dan naar een internaat zal moeten. Heen en weer reizen tussen de school in Trat en de Funky Hut zou betekenen dat Safe elke dag om 06.00 uur de boot moet nemen, en pas om 18.00 uur weer terug zal zijn. Toch zijn er blijkbaar ouders die het wel zo doen want op de ferry zagen we veel kinderen in schooluniformen. Het Engelse stel bij de Funky hut waar we mee aan tafel hebben gezeten droomt ervan een goede school te beginnen op Koh Chang. Nu werken ze beide nog in het onderwijs in Sjanghai. Daarvoor hebben ze kennis opgedaan in Mexico City. Koh Chang en dan wel voor expat- en Thaise kinderen. Ze watertanden al bij het idee dat op te gaan zetten.

Ons uitstapje naar Trat is geen groot succes. Veel valt er binnen de actieradius van onze kinderen niet te zien. We struinen even over de markt waar Jente enthousiast de (gerookte) varkentjes ontdekt, maar eigenlijk is het veel te warm en benauwd om actief te zijn. De plaatselijke Kentucky Fried Chicken heeft airco en is de plek waar we verkoeling zoeken. Het naast gelegen winkelcomplex heeft dit ook en biedt daarnaast nieuwe schoentjes voor Imme en een shirt voor Klaas. Als we vroeg in de middag weer terugkeren bij de Funky Hut informeert Chris of we de KFC wel hebben uitgeprobeerd. Gelukkig, we hebben, in ieder geval in zijn optiek, de highlight van Trat niet gemist.

26 februari. Ting-tong heet eigenlijk Rang. Zijn huisje staat tussen de Funky Hut en The Souk, wat achteraf en rommelig. Eddy ergert zich eraan. Het is geen goede reclame voor zijn Souk. Ting-tong is een markant figuur op ons strand. Ieder middag, meestal rond vijf uur verschijnt hij in blauw samurai kostuum op het strand om zijn bewegingsoefeningen te doen. De eerste dag zagen we hem al. Daarnaast horen we hem soms, niet onverdienstelijk op zijn gitaar spelen. Het geeft extra kleur aan ons strand.

Rang is architect. Chris heeft het gechecked en hij staat geregistreerd. Als vriend van Eddy is hij samen met hem neergestreken op ons strand en heeft een tijd lang een koffiehuis draaiende gehouden voor de klanten van Eddy, als bijverdienste. De samenwerking verliep niet volgens plan en nu spreken ze niet meer met elkaar, terwijl ze op elkaars lip wonen.

Rang organiseert de plaatselijke loterij, afgeleid van de landelijke. Gokken is in Thailand zo goed als verboden. De koning houdt er niet van. Naast de maandelijkse staatsloterij is gokken verboden voor de Thai. Het effect is dat in alle grensstreken in Cambodja, Maleisie en Birma casino’s opduiken die teren op Thaise gokkers. Daarnaast kunnen de inwoners met hun legale staatsloten deelnemen aan de illegale plaatselijke loterij die bijzonder regio gebonden is. Koh Chang oost wordt georganiseerd door Rang. Eens per twee weken stuurt hij een dame op een brommertje langs alle deelnemers om de lotnummers en het geld te innen. Wanneer ze twee weken later weer langs komt ontvangen de deelnemers het eventuele gewonnen geld. Rang verdient er per trekking 500 bath aan.

Wij genieten vandaag van een koelere en bewolkte dag. Het weer is ook hier van slag. Het lijkt alsof het regenseizoen al is begonnen. Normaal gesproken is dat pas in mei maar het weertype dat we nu meemaken lijkt volgens Chris in veel opzichten op de start van de moesson.

25 februari. ‘En, wat is het plan voor vandaag?’, vraagt Chris aan het ontbijt. We zijn bijna beledigd want we hebben hem gister verteld dat Liesbeth vandaag naar Bangkok vertrekt. Dat is dus ons plan voor vandaag. Afscheid van haar nemen. Maar pas vanmiddag. ‘s Morgens geniet Liesbeth nog even van het strand, de zee en onze kinderen en lunchen we voor het laatst met haar bij het restaurant van Eddy.

Terwijl Klaas en Jente ’s middags Liesbeth naar de boot brengen en ontroerd afscheid van haar nemen, onderhoudt Els per mail contact met het thuisfront. Als je drie maanden weg bent, is het bijna onvermijdelijk dat er momenten zijn dat je graag voor heel even thuis zou willen zijn. Zeker als je weet dat er thuis mensen zijn die een moeilijke periode doormaken. Het gemis aan fysiek contact begint zich dan te laten gelden. Tijdens onze vorige reis van een maand door Thailand overleed de opa van Els. Het was moeilijk om dan zo ver weg en afwezig te zijn. Met alle communicatiemiddelen (laptop/mobiel) die we nu hebben zijn we veel meer verbonden met thuis dan op vorige vakanties/reizen. Het maakt dat we minder heimwee hebben, veel beter onze administratie op orde kunnen houden en ook alvast per mail de nodige dingen kunnen regelen voor ons werk. En zoals nu, veel contact houden met familie en vrienden.

Jente en Safe zijn dikke vrienden geworden. Buiten de schooltijden van Safe brengen ze veel uren samen door. Om te voorkomen dat Jente erg over haar grenzen gaat tijdens de soms wat wilde spelletjes van Safe, hebben we rustige (knutsel)spelletjes voor aan tafel geïntroduceerd. Zowel Jente als Safe genieten hier allebei van en lijken het een welkome afwisseling te vinden. Imme wil natuurlijk ook ‘meedoen’, al hebben de twee ‘grote’ kinderen daar soms wel wat moeite mee.

Nu Jente haar middagslaap overslaat en ’s avonds vroeger in bed ligt, hebben we bij de avondmaaltijd onze handen (en aandacht) vrij. Met alle interessante gasten die bij de Funky Hut verblijven is dat zeker geen straf. Vanavond schuiven we aan bij twee Deense families die al jaren samen op vakantie gaan. De dochters zijn bevriend en zijn de basis voor dit reisgezelschap. Een van de vrouwen komt van oorsprong uit Israel. Ze heeft regelmatig felle discussies met Chris over de politiek van Bush junior, maar vanavond echter niet. Het wordt een leuke avond.